Więcej informacji o zaległych zobowiązaniach. Sejm przyjął rozwiązania mające usprawnić działalność biur informacji gospodarczej.

Najważniejsze z nich to możliwość przekazywania informacji o zaległych zobowiązaniach przez wszystkich wierzycieli i usprawnienie współpracy między biurami informacji gospodarczej a Biurem Informacji Kredytowej.

Założenia takie pojawiły się w ustawie o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, uchwalonej w dniu 19 lutego 2010 r., na posiedzeniu Sejmu. Nowa regulacja zastąpi ustawę z dnia 14 lutego 2003 r.

Każdy może zgłosić dłużnika
Zgodnie z nowymi przepisami informacje o zobowiązaniach będą przekazywane przez wszystkich wierzycieli. W ten sposób każdy będzie mógł zgłosić np. niesolidnego pracodawcę lub dewelopera. BIG będzie zbierał informacje np. od jednostek samorządu terytorialnego, zakładów komunalnych czy fundacji i stowarzyszeń. Informację do biur będą mogli przekazywać także tzw. wierzyciele wtórni, którzy nabyli wierzytelności np. od banku (a do takich należą np. firmy windykacyjne czy fundusze sekurytyzacyjne).

Następstwem przyjętych rozwiązań będzie zmiana używanych obecnie pojęć. I tak, określenia „przedsiębiorca” i „konsument” zostaną zastąpione „wierzycielem” i „dłużnikiem”. Wierzycielem będzie osoba fizyczna, której wierzytelności zostały potwierdzone prawnie, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, osoba prawna bądź jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, której, w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej bądź stosunkiem prawnym, przysługują wierzytelności (np. spółdzielnia mieszkaniowa lub jednostka budżetowa gminy). Dłużnikami będą ww. wymienione osoby fizyczne i prawne, zobowiązane względem wierzyciela w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą bądź stosunkiem prawnym (np. najemca nie będący członkiem spółdzielni zobowiązany z tytułu umowy najmu).

W ustawie pojawiło się pojęcie dłużnika niebędącego konsumentem (wyłączające osoby fizyczne) i dłużnika będącego konsumentem (takim będzie np. dłużnik alimentacyjny). Informacje o pierwszym z nich będzie można przekazać, jeżeli łączna kwota wymagalnych zobowiązań wynosi co najmniej 500 złotych, w przypadku dłużnika będącego konsumentem będzie to kwota 200 zł.

Otwarta lista tytułów prawnych
Lista tytułów prawnych do informowania o zobowiązaniach będzie miała charakter otwarty. Rozszerzenie katalogu źródeł informacji pozwoli zbudować obiektywną i weryfikowaną bazę dłużników. Wierzyciel, za zgodą dłużnika będzie mógł przekazać również pozytywną informację gospodarczą, czyli dane o wywiązywaniu się ze zobowiązań. W obecnym stanie może to zrobić tylko na żądanie zainteresowanego podmiotu, który terminowo spłacił zobowiązanie.

Współpraca biur
Przyszła ustawa ma poprawić współpracę i komunikację między BIG a Biurem Informacji Kredytowej (BIK). BIG-i uzyskają dostęp do zasobów danych bankowych BIK, co będzie miało przełomowe znaczenie dla rozwoju rynku informacji gospodarczych w Polsce. Uzyskają m.in. możliwość przetwarzania archiwalnych danych dłużników nie będących konsumentami.

Ustawa umożliwia również BIG-om wymianę danych z ich odpowiednikami z innych państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej bądź Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), co umożliwi pozyskiwanie danych o zagranicznych kontrahentach.

Nowe zasady przechowywania informacji
Tak jak obecnie, podmiot, który otrzyma informacje gospodarcze od biura, będzie musiał je usunąć w terminie 90 dni od dnia ich otrzymania. Obowiązek ten nie będzie jednak dotyczył instytucji ustawowo zobowiązanych do oceny ryzyka kredytowego bądź operacyjnego, w tym przede wszystkim banków, które będą mogły przechowywać informacje gospodarcze bez ograniczeń (dla celów dowodowych).

By umożliwić tworzenie baz informacji pozytywnych, zmiany dotyczące zobowiązania będą podlegać aktualizacji.

Ustawa pozwoli także na przetwarzanie informacji archiwalnych dotyczących dłużników niebędących konsumentami. Dane te będą przetwarzane wyłącznie w celach statystycznych i nie będzie można ich ujawniać. Pozostaną w systemie maksymalnie 10 lat i będą przechowywane w postaci, która uniemożliwia identyfikację.

Inne ułatwienia
Nowym rozwiązaniem jest możliwość wyboru sposobu wysłania wezwania do zapłaty. Ustawa wskazuje formę przesyłki poleconej lub doręczenie do rąk własnych. Przepisy znoszą również wymóg podawania numeru NIP przez zagranicznego przedsiębiorcę. Obowiązek ten uniemożliwiał zagranicznym firmom przekazywanie informacji gospodarczych, co było sprzeczne z prawem wspólnotowym.

Dalsze prace legislacyjne będą kontynuowane w Senacie.

Informacje dzięki uprzejmości IKG Kancelaria Podatkowa Sp. z o.o. Ignaczak, Kacprzak, Gniadek